Eko-Samorzadowiec.pl: Od jak dawna zajmują się Państwo kształtowaniem postaw ekologicznych uczniów Zespołu Szkół w Izabelinie?


Szkoła w Izabelinie od lat propaguje działalność proekologiczną. W szczególny sposób przyczynia się do tego Biblioteka Szkolna, która od 2000 r. jest organizatorem wojewódzkiego konkursu Tomik Literacki Młodych Autorów o tematyce przyrodniczej. W obliczu postępującej degradacji środowiska, niebezpiecznej dominacji technologii nad naturą, mamy świadomość jak ważne jest wychowanie młodego pokolenia w duchu poszanowania świata przyrody, którego cząstką jesteśmy my sami. Edukacja ekologiczna rozpoczyna się przede wszystkim od kształtowania wrażliwości na piękno przyrody i zrozumienie jej znaczenia w wymiarze biologicznym. Stąd organizujemy wiele akcji, które dają dzieciom i młodzieży możliwość wyrażenia swoich przeżyć estetycznych płynących z obserwacji przyrody - konkursy literackie i plastyczne. Ważnym celem jest inspirowanie profesjonalnej twórczości dla dzieci i młodzieży, promocja nowych wartościowych zjawisk artystycznych i przyrodniczych.

Tym, co wyróżnia Państwa spośród Promotorów Ekologii, jest konkurs Tomik Literacki Młodych Autorów o tematyce przyrodniczej, czyli, można powiedzieć, połączenie dziedziny przyrodniczej z polonistyką. Skąd ten pomysł?

Pomysłodawcą i organizatorem konkursu jest nauczyciel bibliotekarz - pani Stanisława Fadrowska, która dostrzegając w książce ogromny potencjał literacki i estetyczny, zachęcała uczniów do tworzenia własnych książek. Inspiracją stała się przyroda, która tu - w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego - domaga się w szczególny sposób respektowania swoich praw. Stąd pomysł na konkurs, w którym uczniowie szkół podstawowych samodzielnie wykonują książki o tematyce przyrodniczej. Zarówno treść (wiersze i opowiadania) jak i forma (okładka, szata graficzna, ilustracje) są oryginalnym, unikatowym dziełem edytorskim.

W powyższy projekt angażuje się około 1750 szkół w województwie mazowieckim. Jak z zainteresowaniem dzieci, czy chętnie biorą w nim udział?

Uczniowie bardzo chętnie biorą udział w projekcie. W roku 2001 było 1350 uczestników, w następnych latach liczba uczestników wzrasta: w ubiegłym roku ok. 6 tys., w bieżącym ponad 7 tys. uczniów. Wielu uczniów przystępuje do kolejnych edycji konkursu, co jest dowodem na to, że nie tylko motywuje on do prezentowania własnej twórczości, ale inspiruje do dalszej pracy i nowych pomysłów. Przyroda jest bardzo wdzięcznym i przyjaznym dla dzieci tematem. Uczniowie wykorzystują swoją wiedzę i obserwacje pisząc wiersze, opisując swoje otoczenie, jak i miejsca egzotyczne, nieznane. Trzeba również zauważyć, że przygotowanie całej książki samodzielnie jest dużym wyzwaniem dla młodego człowieka. Wymaga ono nie tylko talentu literackiego i plastycznego, ale i cierpliwości, staranności, pracowitości. Wiele książek to prawdziwe dziecięce arcydzieła, zachwycające pomysłem, dbałością o każdy detal, wrażliwością w przedstawianiu świata natury.

Oprócz typowo ekologicznych działań (segregacja śmieci, zbieranie materiałów wtórnych), starają się Państwo oddziaływać na świadomość zdrowotną uczniów. To m.in. „Witaminowe dyskusje”, „Ziemia, źródło zagrożenia zdrowia” – czy przekładają się one na wymierne efekty?

Trudno mówić o wymiernych efektach, kiedy mówimy o edukacji dzieci, które jeszcze w niewielkim stopniu decydują o samych sobie. Nasze działania wynikają z przekonania, że mimo wszystko warto mówić o istotnych sprawach dotyczących zdrowego stylu życia już od najmłodszych lat, bo tylko w ten sposób możemy wpłynąć na wybory, których dokonają jako dorośli ludzie. Media pełne są reklam i treści propagujących produkty bez względu na ich wpływ na zdrowie. Naszym zadaniem jest również kształtowanie postawy świadomego wyboru, umiejętności krytycznej oceny. Jeśli informacje, które przekazujemy uczniom w trakcie pogadanek, które prezentujemy w formie plakatów, gazetek, jeśli one zaskakują, uświadamiają coś nowego, uczą inaczej myśleć o naszym zdrowiu, o tym, co jemy, jak spędzamy wolny czas - nasz cel jest osiągnięty.

„Witaminowe dyskusje” to przekonywanie uczniów, jak ważne są witaminy w naszym życiu. Jak w każdej szkole, tak i z pewnością u Państwa funkcjonuje sklepik szkolny: czy w związku z podejmowanymi przedsięwzięciami kontrolują Państwo jego asortyment?

Naszym zdaniem ważniejsze niż kontrola jest uczenie jak dokonywać dobrych wyborów. „Witaminowe dyskusje” stanowią jedną z form promocji zdrowego żywienia, która ma na celu uświadomić dzieciom i młodzieży jak ważne jest dla naszego zdrowia i kondycji to, co jemy. Mimo iż to tak codzienna, zwykła czynność, powinniśmy i w tej sferze dokonywać świadomych wyborów. Dlatego uczymy co powinna zawierać zdrowa dieta, jakich produktów potrzebuje nasz organizm, które warzywa i owoce zawierają najwięcej witamin. Przeprowadzono m. in. akcję „Tydzień Żytniego Chleba w Szkole”, której celem było propagowanie chleba wypiekanego na zakwasie. Przy tej okazji odbyła się degustacja, a także wzbudzające wiele emocji wspólne pieczenie chleba.

Interesująca jest akcja na rzecz popularyzacji ruchu honorowych dawców krwi. W jaki jednak sposób uczniowie klas podstawowych i gimnazjalnych mogą brać w nich udział - zdaje się, że są za młodzi, by móc oddać krew potrzebującym?

To kolejny przykład działań, które mamy nadzieję, zaprocentują przede wszystkim w przyszłości. Choć honorowym dawcą krwi może być dopiero osoba pełnoletnia, to zdajemy sobie sprawę z tego, jak ważna jest wiedza o swojej grupie krwi, bo może jej potrzebować każdy z nas - dorosły i dziecko. Dzieci są bardzo wrażliwe na cierpienie, bardzo spontanicznie reagują na problemy innych ludzi, dlatego jesteśmy pewni, że rozmowy przeprowadzone w ramach tej akcji zapadły w pamięć. Trzeba jeszcze wspomnieć tu również o szerszym wymiarze honorowego krwiodawstwa, który jest właściwie istotą tej akcji - ogólnoludzka solidarności i bezinteresowna pomoc. Bez poczucia odpowiedzialności i solidarności z innymi ludźmi, trudno wyobrazić sobie poszanowanie wspólnego dobra jakim jest środowisko naturalne.

Proszę zdradzić, czy planują Państwo jeszcze jakieś inne, nowe projekty mające na celu zwiększenie świadomości ekologicznej, zdrowotnej młodzieży szkolnej oraz jakie wiążą Państwo z nimi nadzieje?

Mamy nowe pomysły na działania ekologiczne. Spontanicznie rodzą się one przede wszystkim podczas realizacji dotychczasowych projektów. Uważnie przyglądamy się także reakcjom dzieci i młodzieży na nasze działania, starając się kontynuować akcje, które spotykają się z dużym zainteresowaniem. Mając w swych zbiorach wspaniałe książki wykonane przez uczestników konkursu Tomik Literacki Młodych Autorów czujemy się w obowiązku podejmować wszelkie starania o prezentację wystawy dla szerszej publiczności. W ten sposób chcemy nie tylko promować dziecięcą twórczość inspirowaną przyrodą, ale i podzielić się naszymi doświadczeniami i owocami naszej wieloletniej pracy. Dotychczas ekspozycję niekonwencjonalnych form książki można było obejrzeć m. in. w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie, w Gmachu Sejmu Rzeczpospolitej, w ogrodach Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. W tym roku byliśmy także po raz kolejny na Poznańskich Spotkaniach Targowych „Książka dla dzieci i młodzieży”.

Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiała Monika Węcławek