Spis statystyczny ma na celu dostarczenie informacji niezbędnych do ustalenia stanu i struktury zjawisk w ściśle określonym momencie. Spisy dostarczają informacje dotyczące ludności, tj. wieku, zawodu, poziomu wykształcenia itp., jak również informacji o innych wielkościach, w tym charakteryzujących gospodarkę. Przeprowadzane są również spisy nieruchomości, gospodarstw rolnych, zwierząt gospodarskich.

Od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej Powszechny Spis Rolny 2010 będzie pierwszym spisem realizowanym, w tym samym terminie i w tym samym zakresie tematycznym, co w innych państwach członkowskich UE. Zostanie on przeprowadzony w dniach od 1 września do 31 października 2010 wg stanu na 30 czerwca 2010, godz. 24.00.

Przeprowadzenie spisu i zebranie danych ma na celu:

• dostarczenie bazy informacyjnej o gospodarstwach rolnych i związanych z nimi gospodarstwach domowych, niezbędnej dla realizacji krajowej, regionalnej i lokalnej polityki rolnej i społecznej na wsi,
• umożliwienie analizy zmian, jakie zaszły w rolnictwie na przestrzeni lat 2002-2010 czyli w okresie przed i po wstąpieniu Polski do UE,
• dostarczenie szczegółowych informacji o jednostkach funkcjonujących w rolnictwie, sytuacji społeczno-demograficznej i ekonomicznej rolników oraz o prowadzonej produkcji rolnej, odpowiedź na pytania dotyczące m.in.: starzenia się ludności wiejskiej i problemu następców, zatrudnienia w rolnictwie, obszarów wiejskich oraz wpływu rolnictwa na środowisko,
• wykonanie zobowiązań Polski w zakresie dostarczenia informacji dla potrzeb innych niż EUROSTAT organizacji międzynarodowych (FAO, OECD i inne),
• umożliwienie aktualizacji pospisowej statystycznego rejestru gospodarstw rolnych i leśnych, a tym samym przygotowanie operatów do różnotematycznych badań reprezentacyjnych z zakresu rolnictwa (w latach następnych),
• ułatwienia kreowanej przez Komisję Europejską Wspólnej Polityki Rolnej i wytyczenie jej nowych ram po 2013 r.

PSR 2010 zostaną objęte gospodarstwa rolne osób fizycznych i prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Aby zminimalizować koszty spisu i liczbę respondentów planuje się ograniczenie liczby badanych gospodarstw rolnych do poziomu gwarantującego wypełnienie zobowiązań międzynarodowych i zaspokojenie potrzeb odbiorców krajowych.

Badaniem pełnym zostanie objętych:

• ok. 1,7 mln gospodarstw rolnych o powierzchni użytków rolnych wynoszącej, co najmniej 1 ha, prowadzących działalność rolniczą,

• ok. 10 tys. gospodarstw rolnych o powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha prowadzących uprawę roślin lub chów zwierząt gospodarskich powyżej określonych progów fizycznych stanowiących minimalne progi wymagane przez Eurostat,

Badaniem reprezentacyjnym zostanie objętych ok. 150 tys. pozostałych gospodarstw (gospodarstwa rolne prowadzące działalność rolniczą o powierzchni poniżej 1 ha użytków rolnych i gospodarstwa rolne nieprowadzące działalności rolniczej).

W ramach spisu przeprowadzi się też badanie metod produkcji rolnej w 200 tysiącach wylosowanych gospodarstw rolnych (osób fizycznych - metodą reprezentacyjną, osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej - metodą pełną).

Organizacje przeprowadzające spis proszą rolników o przygotowanie informacji:

1. według stanu na 30 czerwca 2010 r. o godz. 24.00 – informacje o:
1. użytkowaniu gruntów,
2. powierzchni zasiewów,
3. pogłowiu zwierząt gospodarskich,
4. prowadzonej działalności rolniczej,
5. użytkowanych ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych.
2. z 12 miesięcy poprzedzających dzień 30 czerwca br. – informacje o:
1. strukturze dochodów gospodarstwa domowego,
2. aktywności ekonomicznej,
3. zużyciu nawozów mineralnych, wapniowych,
4. prowadzonej działalności innej niż rolnicza bezpośrednio związanej z gospodarstwem rolnym.

Spis metod produkcji rolnej pozwoli pokazać:

• ogólną charakterystykę gospodarstwa rolnego – informacje o użytkowniku gospodarstwa, opisanie struktury własnościowej użytków rolnych, działalności rolniczej i innej niż rolnicza prowadzonej w gospodarstwie rolnym).
• użytkowanie gruntów i powierzchnię zasiewów – informacje o ogólnej powierzchni gruntów gospodarstwa, w podziale na kategorie użytkowania oraz powierzchni zasiewów poszczególnych upraw rolnych,
• dane o zwierzętach gospodarskich – stan liczebności i struktura pogłowia zwierząt gospodarskich poszczególnych gatunków,
• dane o ciągnikach, maszynach rolniczych i urządzeniach – dane o liczbie ciągników własnych i wspólnych, w podziale na klasy mocy silnika oraz liczbie wybranych maszyn i urządzeń rolniczych,
• dane o zużyciu nawozów – dane o ilości stosowanego nawożenia mineralnego, wapniowego oraz nawożenia organicznego pochodzenia zwierzęcego,
• dane o pracujących w gospodarstwie rolnym – informacje o wielkości i strukturze zasobów pracy w rolnictwie,
• strukturę dochodów gospodarstwa rolnego z użytkownikiem gospodarstwa rolnego oraz korzystanie z programów wsparcia dla rolnictwa – informacje o dochodach z tytułu prowadzenia rolniczej działalności gospodarczej, pozarolniczej działalności gospodarczej, pracy najemnej, emerytur i rent oraz innych źródeł niezarobkowych poza emeryturą i rent, o fakcie korzystania przez gospodarstwo z płatności do gruntów ornych i programów wsparcia rozwoju obszarów wiejskich,
• metody produkcji rolniczej (wpływ rolnictwa na środowisko) – m.in. informacje o metodach uprawy gleby, zabezpieczania gleby przed wypłukiwanie składników pokarmowych, zabiegach przeciwerozyjnych, systemach utrzymania zwierząt gospodarskich.

W dniach 9 – 23 sierpnia zostanie zorganizowany obchód przedspisowy. Dzięki niemu rachmistrze poznają tereny, na których następnie przeprowadzą spis rolny.

Należy pamiętać, że informacji udzielać można rachmistrzom legitymującym się identyfikatorami zawierającymi m.in. zdjęcie, dane osobowe, oraz pieczęć urzędu statystycznego.