Wyniki operacyjne JST w 2012 r mogą nadal się pogarszać, co ograniczy ich zdolność do finansowania inwestycji ze środków własnych – prognozuje w swoim raporcie agencja ratingowa Fitch.

Zdaniem agencji, która na bieżąco monitoruje sytuację finansową kilkudziesięciu polskich miast, w przyszłym roku perspektywy dla polskich samorządów będą nadal niekorzystne. Zdaniem Fitch w 2012r. ratingi niektórych samorządów mogą znaleźć się pod presją. Realizacja projektów współfinansowanych ze środków unijnych spowoduje dalszy wzrost zadłużenia bezpośredniego JST.

Fitch spodziewa się również wzrostu ryzyka pośredniego JST, ponieważ wiele strategicznych inwestycji infrastrukturalnych jest realizowanych przez spółki samorządowe.

Od 2008 r. utrzymuje się wysoka presja na wzrost wydatków operacyjnych JST, której nie towarzyszy odpowiedni wzrost dochodów operacyjnych. Wydatki operacyjne rosły m.in. w wyniku rosnących kosztów świadczonych usług oraz przekazywania samorządom kolejnych zadań bez zapewnienia odpowiedniego finansowania. W opinii Fitch, tendencja ta będzie się utrzymywała również w 2012r., prowadząc do dalszego pogorszenia się sytuacji finansowej JST.

Fitch uważa, że w 2012r. wyniki operacyjne sektora pogorszą się. Nadwyżka operacyjna może spaść poniżej 8% dochodów operacyjnych, podczas gdy w 2008r. wyniosła ona 16%. Wpłynie to na dalsze ograniczenie zdolności samorządów do finansowania wydatków inwestycyjnych ze środków własnych.

Fitch spodziewa się, że w 2012 roku łączne wydatki majątkowe samorządów będą wysokie, około 50 mld zł lub 25% wydatków ogółem. Wysokie wydatki na inwestycje przyczynią się do wzrostu zadłużenia sektora samorządowego. Słabsze wyniki na poziomie operacyjnym oraz rosnące zadłużenie pogorszą wskaźniki obsługi długu w 2012r. i latach następnych.

Zdaniem Fitch w 2012r. obsługa zadłużenia może stanowić około 80% nadwyżki operacyjnej (67% w 2010r.). Fitch zauważa, że wiele samorządów, których zadłużenie zbliża się do limitów określonych w ustawie o finansach publicznych (60% i 15%) decyduje się realizować inwestycje poprzez spółki samorządowe. Chociaż zadłużenie spółek nie jest ujmowane w budżetach lokalnych, Fitch zauważa, że stanowi one istotne ryzyko dla finansów JST.

Możliwości JST w zakresie zaciągania długu mogą zostać ograniczone przez rząd, który planuje zmniejszyć deficyt sektora finansów publicznych do 3% w 2012r., a następnie do 1% w 2014r. Ponadto, jeśli dług publiczny przekroczy 55% PKB, rząd i samorządy będą musiały pokazać zrównoważone budżety, co ograniczy zdolność JST do realizacji inwestycji finansowanych z zadłużenia.